पृष्ठे

बुधवार, २५ जुलै, २०१२

अश्वत्थ

आमच्या मामाच्या शेतात एक भला मोठा, पर्वताएवढा, कित्येक वर्षे जुना असा एक पिंपळवृक्ष आहे. लहान असताना बरेच दिवस "वृक्ष वल्ली आम्हां सोयरी वनचरे" मधला वृक्ष म्हणजे तोच अशी माझी समजूत होती. कारण इतर झाडं त्याच्यासमोर झुडुपं वाटावी एवढा तो भव्य आणि महाकाय आहे. वृक्ष हे नाव सार्थ ठरवणारा. आणि गीतेत कृष्णाने "ऊर्ध्वमूलम अधःशाखं" म्हणून  उल्लेखलेला संसारवृक्ष (अश्वत्थ) सुद्धा मला तोच वाटतो. त्याच्या अनंत शाखा आणि त्यावरची त्या अनन्तापेक्षाही अनंत अशी हिरवी-पिवळी पाने आणि या सर्वांना समर्थपणे पेलणारा त्याचा आठ-दहा फूट व्यासाचा बुंधा आणि त्यांना अन्न पाणी पुरवणारी ती विस्तीर्ण आणि खोलवर पसरलेली त्याची मुळे; त्याची ती घनदाट, काळीभोर, थंड अशी सावली; त्याच्या पानांशी झोम्बणारा वारा आणि मग त्यांचा तो सळसळणारा आवाज; त्याच्या बुंध्याशी शेंदूर फासून बसलेली ती दैवतं; वर त्रिकाळ चालणारा पक्षांचा गलबला आणि वानरांचा उच्छाद; खाली बागडणारे आम्ही; आम्हांवर अधूनमधून 'विहिरीकडे जाऊ नका' म्हणून ओरडणारी मोठी माणसे; आजूबाजूला नजर जाईल तिथवर पसरलेली हिरवीच हिरवी शेतं; भिजवलेल्या रानामधून गार होऊन येणारा वारा; त्याच पिंपळाखाली  सर्वांसोबत बसून खाल्लेली भाकरी, तोन्ड अंबवणारी बोरं, पेरू, जांभळे या आणि अशा लहानपणीच्या कित्येक आठवणी त्या अश्वत्थाशी जुळलेल्या आहेत. 


त्याचं स्वतःचं एक स्वतंत्र व्यक्तिमत्त्व आहे असं मला वाटतं. कित्येक पिढ्या त्याच्यासमोर जन्मल्या, वाढल्या, नांदल्या आणि अनंतात विलीन होऊन गेल्या. त्या सर्वांच्या आठवणी पोटात घेऊन अजून तो त्याचा मार्ग क्रमितच आहे. आणि म्हणूनच कदाचित तो उन, पाऊस, वादळ, वारा आणि क्वचित प्रसंगी माणसे या सर्वांना तोण्ड देत मोठ्या डौलानं शांत, धीरगंभीर आणि  अविचलपणे उभा आहे.....अजूनही....कुटुंबातल्या कुणा खंबीर वयोवृद्ध माणसासारखा. कदाचित आम्हांनंतरही येणाऱ्या कित्येक पिढ्या तो तसाच उभा असेल, मूकपणे. आमच्याही काही थोड्याफार आठवणी आपल्या पोटात साठवून. (इथे गैरसमाज न व्हावा. आम्ही अजून पंचविशीतच आहोत. वृद्ध नाही.) 

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा